Planner, e-book czy treści z AI: co Twój pomysł zmienia w formalnościach

Krótka odpowiedź

To, czy piszesz e-booka do czytania, planner do wypełniania, dodatek do kursu, czy tekst z pomocą AI, może zmienić stawkę VAT i obowiązki przy treściach z AI [1, 2, 3, 4, 5, 6, 8, 9, 10]. Ten wpis omawia oba wątki i trzeci, wspólny dla każdego e-booka sprzedawanego jako usługa elektroniczna: sprzedaż konsumentom w innych krajach UE [1, 11, 12].

• stawkę VAT: ustawa daje 5% e-bookowi, który spełnia definicję „książki”, na warunkach i z wyłączeniami opisanymi niżej [1], a Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w wiążących informacjach stawkowych wskazał 23% dla notatnika przeznaczonego głównie do samodzielnego wypełniania, wzoru umowy do wypełnienia oraz kursu online i filmu szkoleniowego, do których e-book był dodatkiem; to stanowiska w konkretnych sprawach, a nie ogólna reguła, co wyjaśniamy niżej [1, 2, 3, 4, 5, 6]; zanim się tym zajmiesz, sprawdź, czy stawka VAT w ogóle Cię dotyczy [1], a sprzedaż konsumentom w innych krajach UE sprawdź osobno, także jeśli korzystasz ze zwolnienia;
• treści z AI: ustawa o prawie autorskim nie mówi wprost, jaki status ma tekst wygenerowany przez AI [7]; obowiązek ujawnienia udziału AI przy niektórych tekstach ma wyjątek, opisany niżej [8, 9, 10]; przy niektórych obrazach z AI trzeba ujawnić, że zostały sztucznie wygenerowane lub zmanipulowane, a przy których, sprawdzisz w trzech pytaniach niżej [8, 9, 10];
• sprzedaż konsumentom w innych krajach UE: jeśli sprzedajesz także konsumentom w innych krajach UE, ważny jest próg, po którym stosujesz zasady kraju konsumenta; warunki są w sekcji niżej [1, 11, 12].

Każdy wątek ma niżej swoją sekcję z warunkami. Nie oceniamy tu, który pomysł jest lepszy; pokazujemy tylko, co zmienia w formalnościach.

Zanim zaczniesz liczyć procenty: czy stawka VAT w ogóle Cię dotyczy

Zasady poniżej dotyczą sprzedawcy z siedzibą działalności w Polsce [1, 13, 14, 15]. Zwolnienie podmiotowe z VAT oznacza, że Twoja sprzedaż jest zwolniona od podatku, jeśli jej wartość bez VAT nie przekroczyła 240 000 zł ani w poprzednim, ani w bieżącym roku [1, 13, 14, 15]. Gdy przekroczysz tę kwotę, zwolnienie traci moc od sprzedaży, przy której przekroczysz limit [1, 13, 14, 15].

Jeśli zaczynasz działalność w trakcie roku, nie masz w tym roku pełnych 240 000 zł: zwolnienie przysługuje, jeśli przewidywana sprzedaż nie przekroczy tej kwoty w proporcji do okresu prowadzenia działalności w danym roku, a gdy faktyczna sprzedaż, liczona w tej proporcji, przekroczy limit, zwolnienie traci moc od sprzedaży, przy której go przekroczysz [1, 13, 14, 15]. Sposób liczenia proporcji ustal z księgową.

Przepisy wyłączają ze zwolnienia niektórych podatników, m.in. sprzedających określone towary albo świadczących określone usługi (np. prawnicze lub w zakresie doradztwa, z wyjątkami), a niektórych transakcji nie wlicza się do limitu [1, 13, 14, 15]. Czy te wyłączenia Cię dotyczą, ustal z księgową. Z nią ustal też, co zrobić, gdy zbliżasz się do limitu, i kiedy możesz wrócić do zwolnienia po jego utracie.

Stawka VAT ma więc dla Ciebie praktyczne znaczenie dopiero wtedy, gdy ze zwolnienia nie korzystasz albo je tracisz [1, 13, 14, 15]. Kolejne trzy sekcje są właśnie na ten moment; sprzedaż e-booka konsumentom w innych krajach UE ma osobne zasady, opisane niżej [1, 11, 12].

E-book do czytania: kiedy 5%

Sprzedaż e-booka spełniającego definicję „książki” (m.in. publikacje objęte odpowiednimi kodami CN, czyli kodami Nomenklatury scalonej, z wyłączeniem ulotek) dostarczanego drogą elektroniczną jest objęta obniżoną stawką VAT 5%, z wyłączeniem publikacji, które w całości lub w przeważającej mierze składają się z treści wideo lub możliwej do odsłuchania muzyki, oraz czasopism regionalnych lub lokalnych [1].

Jak Dyrektor KIS stosował te przepisy w konkretnych sprawach, pokazują wiążące informacje stawkowe (WIS) [1, 2, 3, 4, 5, 6]. Każda WIS wiąże organy podatkowe wobec podmiotu, dla którego ją wydano, oraz ten podmiot [1, 2, 3, 4, 5, 6]. W WIS z 18 sierpnia 2026 r. (0112-KDSL2-1.440.290.2026.2.NR) Dyrektor KIS wskazał 5% dla e-booka w PDF sprzedawanego przez sklep internetowy, złożonego wyłącznie z tekstu [1, 2, 3, 4, 5, 6]. Dla Ciebie to wskazówka, jak organ oceniał podobne produkty, a nie rozstrzygnięcie Twojej sprawy [1, 2, 3, 4, 5, 6].

Planner, notatnik, wzór do wypełnienia: co mówią WIS

W dwóch WIS dotyczących produktów do wypełniania Dyrektor KIS wskazał 23% [1, 2, 3, 4, 5, 6]:

Sygnatury: 0112-KDSL2-2.440.352.2026.3.TG (notatnik) i 0112-KDSL2-2.440.407.2024.2.IH (wzór umowy) [1, 2, 3, 4, 5, 6]. Jak każda WIS, wiążą na zasadach opisanych w poprzedniej sekcji [1, 2, 3, 4, 5, 6]. WIS o notatniku dotyczyła publikacji przeznaczonej głównie do samodzielnego wypełniania [1, 2, 3, 4, 5, 6], więc jeśli Twój pomysł to planner, dziennik albo zestaw formularzy, sprawdź, czy służy głównie do czytania, czy do wypełniania.

E-book z wideo albo jako dodatek do kursu

Jeśli Twój e-book w całości lub w przeważającej mierze składa się z treści wideo lub możliwej do odsłuchania muzyki, nie mieści się w stawce 5% opisanej wyżej [1]. Inna sytuacja to e-book sprzedawany jako dodatek: w WIS z 22 listopada 2022 r. (0112-KDSL2-1.440.130.2022.4.AP) i z 9 marca 2023 r. (0112-KDSL1-1.440.216.2022.4.AK) Dyrektor KIS wskazał 23% dla kursu online i filmu szkoleniowego, do których e-book był dodatkiem [1, 2, 3, 4, 5, 6]. Jak każda WIS, wiążą na zasadach opisanych wyżej [1, 2, 3, 4, 5, 6].

Tekst pisany z AI: prawa autorskie i ujawnianie AI

Prawo autorskie chroni „utwór”, czyli każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, a ustawa o prawie autorskim nie zawiera przepisu, który wprost określałby status treści wygenerowanych przez AI [7]. Czy tekst wygenerowany przez AI jest utworem, ustawa więc wprost nie rozstrzyga [7]. Jeśli od tego zależy, co możesz zrobić z e-bookiem (np. zakazać kopiowania albo dochodzić roszczeń), oceń to z prawnikiem. (Rekomendacja) Sprawdź też regulamin albo warunki użytkowania narzędzia AI, którego używasz, w części o prawach do wygenerowanych treści.

Ujawnianie udziału AI to osobna sprawa. Art. 50 ust. 4 AI Act, stosowany od 2 sierpnia 2026 r., nakłada na podmiot stosujący system AI, który generuje lub przerabia nim tekst publikowany w celu informowania społeczeństwa o sprawach leżących w interesie publicznym, obowiązek ujawnienia, że tekst został sztucznie wygenerowany lub zmanipulowany [8, 9, 10]. Podmiot stosujący to osoba fizyczna lub prawna albo inny podmiot, który wykorzystuje system AI, nad którym sprawuje kontrolę, z wyjątkiem wykorzystywania go w ramach osobistej działalności pozazawodowej [8, 9, 10]. Obowiązek nie ma zastosowania, gdy tekst przeszedł weryfikację przez człowieka lub kontrolę redakcyjną, a za publikację odpowiedzialność redakcyjną ponosi osoba fizyczna lub prawna [8, 9, 10]. Jeśli przed wydaniem osobiście czytasz i poprawiasz cały tekst przygotowany z AI i odpowiadasz za niego jako wydawca, warunki tego wyjątku spełniasz [8, 9, 10]. (Rekomendacja) Mimo to podaj na stronie produktu krótką informację o udziale AI.

Okładka i ilustracje z AI: kiedy ujawnić udział AI

Ten sam art. 50 ust. 4 AI Act, stosowany od 2 sierpnia 2026 r., obejmuje niektóre obrazy, a obowiązek ma ten sam podmiot stosujący, opisany wyżej [8, 9, 10]. Czy dotyczy Twojej okładki albo ilustracji, sprawdzisz w trzech pytaniach.

Jeśli obraz objęty obowiązkiem jest częścią utworu o wyraźnie artystycznym, twórczym, satyrycznym, fikcyjnym lub analogicznym charakterze, wystarczy ujawnić istnienie takiej treści w odpowiedni sposób, który nie utrudnia wyświetlania ani korzystania z utworu [8, 9, 10]. Granica z pytania 3 bywa nieoczywista, np. twarz przypadkowo podobna do kogoś rozpoznawalnego; w razie wątpliwości pokaż konkretny materiał prawnikowi.

Sprzedaż konsumentom w innych krajach UE

Jeśli sprzedajesz e-booka (usługę elektroniczną) konsumentom w innych krajach UE, miejscem świadczenia jest co do zasady kraj konsumenta, a VAT rozlicza się zwykle w procedurze unijnej (VAT-OSS) [1, 11, 12]. Zasady krajowe możesz stosować, gdy spełniasz warunki przepisu; jeden z nich to próg: łączna wartość takich usług, liczona razem z wewnątrzwspólnotową sprzedażą towarów na odległość (do konsumentów w innych krajach UE) i bez VAT, nie przekroczyła 10 000 EUR (dla sprzedawcy z siedzibą tylko w Polsce: 42 000 zł) ani w bieżącym, ani w poprzednim roku [1, 11, 12]. Jeśli przekroczysz próg w trakcie roku, VAT według kraju konsumenta stosujesz już od usługi, przy której go przekroczysz [1, 11, 12].

Przepis zawiera też warunki dotyczące siedziby [1, 11, 12], więc czy możesz stosować zasady krajowe, czy i kiedy przekroczysz próg i jak rozliczyć VAT-OSS przy sprzedaży konsumentom w innych krajach UE, ustal z księgową. Zrób to także wtedy, gdy w Polsce korzystasz ze zwolnienia podmiotowego z VAT.

Sprawdź u siebie

• Wiesz, czy korzystasz ze zwolnienia podmiotowego z VAT; warunki są w sekcji „Zanim zaczniesz liczyć procenty” [1, 13, 14, 15]
• Wiesz, czy Twój e-book składa się w całości lub w przeważającej mierze z treści wideo lub możliwej do odsłuchania muzyki [1]
• Wiesz, czy Twój e-book służy głównie do czytania, czy do wypełniania (planner, notatnik, formularz); czego dotyczyły WIS z 23% dla produktów do wypełniania, opisuje sekcja „Planner, notatnik, wzór do wypełnienia” [1, 2, 3, 4, 5, 6]
• Wiesz, czy sprzedajesz e-booka samodzielnie, czy jako dodatek do kursu online albo filmu [1, 2, 3, 4, 5, 6]
• (Rekomendacja) Znasz regulamin albo warunki użytkowania narzędzia AI, którego używasz, w części o prawach do wygenerowanych treści
• Każdy obraz z AI w e-booku i na okładce sprawdzasz trzema pytaniami z sekcji „Okładka i ilustracje z AI” [8, 9, 10]
• Wiesz, czy Twoja sprzedaż do konsumentów w innych krajach UE zbliża się do progu albo go przekroczyła; jak go liczyć, opisuje sekcja „Sprzedaż konsumentom w innych krajach UE” [1, 11, 12]

Pełna lista formalności, gdy pomysł już masz

Stawka VAT, treści z AI i sprzedaż konsumentom w innych krajach UE to tylko część formalności. Checklista Formalności sprzedaży e-booka w Polsce prowadzi przez 8 obszarów, w kolejności, w jakiej się nimi zajmiesz. Jeśli zaczynasz bez firmy, przeczytaj też, kiedy przy sprzedaży e-booka nie potrzebujesz kasy fiskalnej. Wpis ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady podatkowej ani prawnej w Twojej sytuacji.